Një projekt i ri për ndërtimin e një baze ushtarake në jug të Gazës ka nxitur debate të forta politike dhe ligjore në arenën ndërkombëtare. Sipas dokumenteve të siguruara nga The Guardian, administrata e Donald Trump po shqyrton ngritjen e një kompleksi ushtarak që do të shërbejë si seli operative për një Forcë Ndërkombëtare Stabilizimi (ISF), pjesë e të ashtuquajturit “Bordi i Paqes”.
Projekti parashikon ndërtimin e një strukture të përmasave 1,400 metra me 1,100 metra, të rrethuar me tela me gjemba dhe të pajisur me 26 kulla vëzhgimi të blinduara, poligon armësh të lehta, bunkerë dhe magazina ushtarake. Dokumentacioni teknik kërkon gjithashtu kryerjen e sondazheve gjeofizike për të identifikuar tunele ose zbrazëti nëntokësore — një referencë e qartë ndaj infrastrukturës së ndërtuar ndër vite nga Hamas.
Sipas planit, baza do të strehojë rreth 5 mijë persona dhe do të ndërtohet në një zonë të thatë e të sheshtë në jug të territorit, aktualisht nën kontroll izraelit. Misioni i ISF-së, i autorizuar nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së, përfshin sigurimin e kufijve të Gazës, ruajtjen e rendit, mbrojtjen e civilëve dhe mbështetjen e forcave të verifikuara të policisë palestineze.
Megjithatë, shumë elementë mbeten të paqartë. Nuk dihet se cilat do të jenë rregullat e angazhimit në rast përshkallëzimi të ri të dhunës, sulmesh nga Izraeli apo përplasjeve me Hamasin. Po ashtu, nuk është sqaruar nëse dhe si do të përfshihet ISF në procesin e çarmatimit të Hamasit — një kërkesë e kahershme e Izraelit për të avancuar rindërtimin e Gazës.
Struktura drejtuese e Bordit të Paqes ka ngritur gjithashtu pikëpyetje. Edhe pse formalisht i themeluar me miratim të OKB-së, organizata drejtohet nga Trump dhe përfshin në rol kyç edhe dhëndrin e tij, Jared Kushner. Kritika të forta kanë ardhur nga ekspertë të së drejtës ndërkombëtare, të cilët e shohin bordin si një entitet me autonomi të kufizuar reale nga SHBA-ja.
Nga ana tjetër, disa vende kanë shprehur gatishmëri për të kontribuar me trupa. Qeveria e Indonezia ka ofruar deri në 8 mijë ushtarë për misionin shumëkombësh, ndërsa më shumë se 20 shtete raportohet se janë përfshirë në nismë.
Një aspekt veçanërisht delikat lidhet me pronësinë e tokës dhe statusin juridik të territorit. Avokatja palestinezo-kanadeze Diana Buttu e ka cilësuar projektin si akt pushtimi nëse realizohet pa miratimin e një autoriteti legjitim palestinez. Sipas saj, ndërtimi i një baze të tillë në tokë palestineze pa konsensus politik përbën shkelje të parimeve themelore të së drejtës ndërkombëtare.
Dokumentet e kontraktimit përfshijnë edhe një “Protokoll për Trupa Njerëzore”, i cili kërkon ndërprerjen e menjëhershme të punimeve në rast zbulimi të mbetjeve mortore apo artefakteve kulturore — një referencë e zymtë ndaj faktit se mijëra trupa besohet se ndodhen ende nën rrënojat e luftës.
Zyrtarët e US Central Command kanë shmangur komentet, duke ia referuar pyetjet Bordit të Paqes, ndërsa një përfaqësues i administratës Trump ka theksuar se “nuk do të ketë trupa amerikane në terren” dhe se dokumentet e rrjedhura nuk do të komentohen.
Në një rajon të brishtë dhe të shkatërruar nga konflikti, projekti për një bazë shumëkombëshe në Gaza shton një shtresë të re kompleksiteti politik dhe juridik. Ndërsa mbështetësit e paraqesin si hap drejt stabilizimit, kritikët e shohin si një ndërhyrje të rrezikshme me pasoja afatgjata për sovranitetin dhe arkitekturën e sigurisë në Lindjen e Mesme.