Konflikti në Lindjen e Mesme ka hyrë në një fazë të re dhe të rrezikshme përshkallëzimi, duke u shtrirë përtej rajonit dhe duke prekur për herë të parë drejtpërdrejt territor evropian. Zhvillimet e fundit tregojnë një përfshirje në rritje të aktorëve rajonalë dhe ndërkombëtarë, ndërsa situata paraqitet e paqëndrueshme dhe me pasoja të rënda për sigurinë dhe ekonominë globale.
Presidenti amerikan Donald Trump dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu synojnë, sipas deklarimeve zyrtare, goditjen përfundimtare të regjimit në Iran dhe aleatëve të tij, përfshirë milicitë e ashtuquajtura “Boshti i Rezistencës”. Paralelisht, fronti me lëvizjen shiite libaneze Hezbollah është rihapur me intensitet të lartë.
Bombardime në Liban dhe kërcënime për ndërhyrje tokësore
Israel ka ndërmarrë sulme ajrore ndaj Beirut, luginës Bekaa dhe jugut të Lebanon, duke goditur dhjetëra objektiva të cilësuara strategjike. Sipas raportimeve, mes viktimave ka edhe drejtues të lartë të Hezbollahut. Autoritetet izraelite kanë paralajmëruar se operacioni mund të zgjasë dhe nuk përjashtohet mundësia e një ndërhyrjeje tokësore.
Lideri i Hezbollahut, Naim Qassem, ka urdhëruar lëshimin e raketave dhe dronëve drejt veriut të Izraelit, duke e cilësuar veprimin si reagim në mbështetje të Iranit. Ndërkohë, qeveria libaneze ka shprehur pakënaqësi dhe ka paralajmëruar masa për të kufizuar aktivitetin e milicive në territorin e saj.
Presidenti iranian Masoud Pezeshkian ka paralajmëruar hakmarrje, duke e cilësuar zhvillimin e fundit si “shpallje lufte”.
Ngushtica e Hormuzit, në qendër të krizës energjetike
Situata është përkeqësuar ndjeshëm në Ngushtica e Hormuzit, një nga arteriet më të rëndësishme të tregtisë globale të naftës. Raportohet për përplasje detare dhe cisterna të përfshira nga zjarri, ndërsa forcat iraniane kanë kërcënuar se do të godasin çdo anije që tenton të kalojë.
Në Gjiri i Omanit, burime amerikane bëjnë të ditur se janë shkatërruar disa mjete luftarake iraniane, ndërsa Teherani pretendon se ka goditur anije tregtare dhe ushtarake në zonë. Qindra anije raportohet të jenë bllokuar, duke rritur tensionin në tregjet ndërkombëtare të energjisë.
Dronë mbi Qipro, përfshihet territori i BE-së
Për herë të parë, konflikti ka prekur drejtpërdrejt një vend anëtar të Bashkimi Evropian. Një dron kamikaz është përplasur në një bazë britanike në Cyprus, duke detyruar evakuimin e zonës. Aeroportet e Larnaca dhe Paphos u mbyllën përkohësisht, ndërsa Greece ka dërguar përforcime ushtarake në ishull.
Kryeministri britanik Keir Starmer deklaroi se United Kingdom “nuk është në luftë”, duke theksuar se bazat britanike do të përdoren vetëm për qëllime mbrojtëse.
Ndërkohë, Qatar ka ndaluar përkohësisht prodhimin e gazit të lëngshëm pas sulmeve me dronë ndaj impianteve energjetike, ndërsa Saudi Arabia dhe Kuwait raportojnë dëme në rafineri dhe centrale elektrike.
Çmimet e energjisë kanë nisur të rriten, me pasoja që pritet të ndihen edhe në Evropë, përfshirë Italy, e cila ka Katarin ndër furnizuesit kryesorë të gazit të lëngshëm. Luftimet vijojnë në ajër dhe në det, ndërsa diplomacia ndërkombëtare nuk ka arritur ende të ndalë përshkallëzimin.
Me përfshirjen e gjithnjë e më shumë vendeve dhe goditjen e objektivave strategjike, kriza në Lindjen e Mesme rrezikon të shndërrohet në një përplasje të gjerë ndërkombëtare, me pasoja të paparashikueshme për stabilitetin global.